Thi Công Mái Nhà Gồm Những Gì? Quy Trình Và Điểm Cần Kiểm Tra

Thi công mái nhà gồm lắp đặt hệ khung kết cấu và lợp vật liệu bề mặt để bảo vệ ngôi nhà khỏi mưa, nắng và thời tiết.

Với mái tôn hoặc mái ngói, công việc chính là dựng khung đỡ rồi lợp vật liệu.

Với mái bê tông cốt thép dán ngói, cần làm thêm sàn mái, tạo dốc và chống thấm.

Trình tự cụ thể phụ thuộc loại mái và bản vẽ thiết kế.

Nhưng các vị trí cần kiểm tra sớm vẫn gồm phễu thu, cổ ống, chân tường và liên kết lớp lợp.

Trong hạng mục thi công phần thô, mái là phần khép lại hệ khung phía trên trước khi bước sang hoàn thiện.

Bốn lớp công việc chính gồm:

• Nền hoặc kết cấu mái.
• Độ dốc và đường thoát nước.
• Chống thấm tại bề mặt và điểm tiếp giáp.
• Khung kèo, ngói hoặc tôn với mái lợp.

Theo kinh nghiệm bên mình, lỗi mái thường khó sửa khi đã che phủ.

Vì vậy, không nên đợi đến lúc dột mới kiểm tra.

Mái bê tông, mái ngói và mái tôn khác nhau thế nào về cách thi công?

Không có một quy trình giống nhau cho mọi loại mái.

Khác biệt nằm ở kết cấu đỡ, vật liệu phủ bên ngoài và cách xử lý nước mưa.

Mái tôn phù hợp khi cần thi công nhanh và giảm tải trọng mái

Mái tôn nhẹ hơn mái bê tông hoặc mái ngói trên nền bê tông.

Khung đỡ và tấm tôn có thể thi công nhanh hơn nhiều hệ mái phức tạp.

Vì vậy, mái tôn thường phù hợp nhà cấp 4, mái che, sân sau hoặc công trình cần kiểm soát chi phí đầu tư.

Tuy nhiên, chi phí thấp ban đầu không phải tiêu chí duy nhất.

Nếu nhà chịu nắng gắt, gia chủ nên hỏi rõ về lớp cách nhiệt, trần bên dưới và giải pháp giảm ồn khi mưa.

Mái ngói phù hợp khi ưu tiên hình dáng kiến trúc và độ bền lâu dài

Mái ngói tạo hình khối rõ hơn cho nhà mái Thái hoặc mái Nhật.

Khi được lắp đúng hệ kèo, lito và phụ kiện, mái có thể sử dụng ổn định lâu dài.

Đổi lại, mái ngói nặng hơn mái tôn.

Khung đỡ, khoảng cách mè và liên kết ở nóc, rìa mái phải đúng chủng loại ngói.

Khả năng cách nhiệt hoặc cách âm không đến từ ngói đơn lẻ.

Nó còn phụ thuộc trần, khoảng không dưới mái và lớp vật liệu cách nhiệt.

Mái bê tông cốt thép dán ngói cần nhiều lớp kiểm soát hơn

Mái bê tông cốt thép dán ngói tạo nền mái chắc và ổn định.

Phương án này phù hợp nhà có hình mái phức tạp hoặc cần tăng độ kín khít bên dưới lớp ngói.

Nhưng đây không phải chỉ là “đổ bê tông rồi lợp ngói”.

Công trình còn cần tạo đúng độ dốc, tổ chức đường nước và chống thấm trước khi lợp.

Vì có thêm phần kết cấu và nhiều lớp hoàn thiện, thời gian và chi phí thường cao hơn mái kèo lợp ngói.

Theo đánh giá của bên mình, gia chủ nên đặc biệt kiểm tra phễu thu, chân tường và các điểm giao mái.

Đây là nơi nước dễ tập trung và khó xử lý sau khi mái đã hoàn thiện.

Quy trình thi công mái nhà ở diễn ra theo những bước nào?

Thi công mái nên đi theo sáu bước liên tục.

Mỗi bước tạo điều kiện cho bước sau.

Nếu sai ở phần bị che khuất, việc sửa chữa thường tốn kém hơn.

1. Đối chiếu hồ sơ và xác định hệ mái.
2. Chuẩn bị kết cấu, cốp pha, thép và chi tiết chờ.
3. Đổ, hoàn thiện và bảo dưỡng sàn mái bê tông.
4. Tạo dốc, bố trí thu nước và xử lý điểm tiếp giáp.
5. Thi công chống thấm.
6. Lắp khung, lợp ngói hoặc tôn, rồi nghiệm thu.

Bước 1 – Đối chiếu hồ sơ để xác định đúng hệ mái và đường thoát nước

Trước khi chọn vật liệu, cần xác định mái được làm theo hệ nào.

Mái bằng, mái ngói trên kèo và mái bê tông dán ngói có biện pháp khác nhau.

Hình phối cảnh chỉ cho biết hình dáng.

Bản vẽ mới xác định kết cấu, cao độ và hướng nước thoát.

Ví dụ, một mái Nhật có thể lợp ngói trên hệ kèo.

Nhưng cũng có thể dùng nền bê tông dốc rồi dán hoặc liên kết ngói phía trên.

Hai phương án này khác nhau về tải trọng, trình tự và chi phí.

Bên mình khuyên gia chủ kiểm tra các nội dung sau trước khi thi công:

• Mái bằng, mái dốc hay mái lợp trên nền bê tông.
• Vị trí dầm mái, tường thu hồi và sê nô.
• Hướng dốc và cao độ hoàn thiện của mái.
• Vị trí phễu thu, ống thoát và miệng xả nước.
• Cổ ống, cửa lên mái, bồn nước hoặc thiết bị kỹ thuật.
• Chủng loại ngói, tôn và phụ kiện đã được duyệt.

Điểm quan trọng nhất là biết nước sẽ chảy về đâu.

Nếu không xác định đường nước từ đầu, các bước sau dễ xử lý chắp vá.

Bước 2 – Chuẩn bị cốp pha, cốt thép và các vị trí chờ trước khi đổ sàn mái

Với mái bê tông, đây là mốc kiểm tra quan trọng nhất.

Cốp pha, thép và các vị trí chờ phải được xác nhận trước khi đổ bê tông.

Sau khi bê tông đông cứng, việc bổ sung ống chờ hoặc sửa sai vị trí thường phải đục phá.

Đục phá có thể ảnh hưởng lớp bảo vệ, bề mặt và điểm chống thấm sau này.

Nguyên tắc kiểm tra ở sàn mái vẫn giống quy trình thi công cột, dầm, sàn trong nhà ở.

Tuy nhiên, mái cần kiểm soát thêm phễu thu, hướng nước và các điểm xuyên sàn.

Gia chủ không cần tự xác định thép đúng hay sai.

Nhưng nên yêu cầu đối chiếu với bản vẽ trước khi đổ.

Cũng nên lưu ảnh hiện trường tại thời điểm này.

Đây là căn cứ hữu ích nếu cần kiểm tra sau này.

Bước 3 – Đổ bê tông, hoàn thiện bề mặt và bảo dưỡng sàn mái

Sàn mái là nền cho tạo dốc, chống thấm hoặc hệ mái phía trên.

Vì vậy, đổ bê tông xong chưa phải là hoàn thành công tác mái.

Bê tông cần được thi công theo cấp phối và biện pháp đã duyệt.

Khi đầm và hoàn thiện bề mặt, không được làm xê dịch thép, phễu thu hoặc ống chờ.

Sau khi đổ, bê tông cần được bảo dưỡng theo điều kiện thời tiết và biện pháp thi công.

Bảo dưỡng giúp hạn chế bê tông mất nước quá nhanh trong giai đoạn đầu.

Tuy nhiên, bảo dưỡng không thể sửa lỗi cốp pha, thép hoặc vị trí chờ đã làm sai từ trước.

Checklist trong và sau khi đổ bê tông:

• Kiểm tra bê tông được cấp và sử dụng theo yêu cầu đã thống nhất.
• Theo dõi việc đầm để bê tông lấp đầy khu vực cần thiết.
• Giữ vị trí phễu thu, ống chờ và thép chờ không bị xê dịch.
• Hoàn thiện bề mặt theo yêu cầu của lớp công việc tiếp theo.
• Bảo dưỡng theo biện pháp thi công.
• Không tự ý đục, cấy hoặc thêm đường ống sau đổ.

Gia chủ nên hỏi rõ nếu phát sinh thêm ống kỹ thuật sau khi sàn mái đã đổ.

Mọi thay đổi nên được kỹ thuật đánh giá trước khi thực hiện.

Bước 4 – Tạo dốc và tổ chức đường thoát nước trên mái

Chống thấm không thể thay thế cho một mái có độ dốc và đường thoát nước sai.

Nước phải đi liên tục từ bề mặt mái về phễu thu, sê nô hoặc máng thoát.

Nếu nước bị giữ lại, lớp chống thấm luôn làm việc trong điều kiện bất lợi hơn.

Điều này đặc biệt quan trọng với sân thượng và mái bằng.

Bên mình thường ưu tiên kiểm tra đường nước trước khi kiểm tra vật liệu chống thấm.

Vật liệu tốt không xử lý triệt để tình trạng nước luôn đọng tại một vị trí.

Khi thử nước, nên quan sát cả hướng chảy lẫn tốc độ thoát.

Nước thoát được chưa đồng nghĩa hệ chống thấm đã đạt.

Hai việc này cần được kiểm tra riêng.

Bước 5 – Chống thấm mái và xử lý kỹ các điểm tiếp giáp

Sau khi bề mặt và đường nước đã sẵn sàng, mái được xử lý chống thấm.

Mảng mái phẳng quan trọng.

Nhưng các điểm chuyển tiếp thường cần được kiểm tra kỹ hơn.

Đó là nơi nhiều lớp vật liệu gặp nhau.

Đừng chỉ hỏi “dùng vật liệu chống thấm nào”.

Hãy hỏi vị trí cổ ống, chân tường và phễu thu được xử lý như thế nào.

Đây là câu hỏi thực tế hơn khi theo dõi công trình.

Sau chống thấm, cần thử nước theo biện pháp đã thống nhất.

Kết quả thử phải được kiểm tra trước khi phủ lớp bảo vệ hoặc hoàn thiện phía trên.

Việc quản lý chất lượng thi công và nghiệm thu cần bám hồ sơ, vật liệu và công việc thực tế của công trình. Quy định quản lý chất lượng, thi công và bảo trì công trình xây dựng

Bước 6 – Lắp hệ khung và lợp vật liệu bề mặt đối với mái ngói hoặc mái tôn

Bước này áp dụng cho mái ngói hoặc mái tôn.

Lớp lợp chỉ ổn định khi hệ khung đỡ đúng thiết kế.

Không nên dùng khoảng cách ước lượng cho lito/mè hoặc xà gồ.

Cũng không nên đổi loại ngói, tôn hoặc phụ kiện khi chưa xem lại biện pháp liên kết.

Với mái ngói, khoảng cách lito/mè phải theo đúng loại ngói sử dụng.

Khoảng cách sai có thể làm ngói không nằm đúng vị trí thiết kế.

Với mái tôn, điểm cần nhìn kỹ là vị trí vít, mối chồng và úp nóc.

Đây là các vị trí có nguy cơ hở nước nếu thi công thiếu chính xác.

Trước khi nghiệm thu, gia chủ nên nhìn từ dưới mái và từ bên ngoài.

Mái thẳng, đẹp từ xa chưa đủ.

Cần kiểm tra các điểm giao mái, rìa mái và đường nước sau mưa hoặc thử nước.

Chủ nhà nên kiểm tra mái ở những mốc nào?

Không nên chờ mái hoàn thiện mới kiểm tra.

Mỗi hạng mục bị bê tông, chống thấm hoặc lớp lợp che khuất cần được xác nhận trước.

Việc này giúp phát hiện lỗi khi vẫn còn có thể xử lý đúng biện pháp.

Gia chủ nên lưu ảnh cùng một vị trí ở từng mốc.

Ví dụ, chụp cổ ống trước khi đổ sàn, sau chống thấm và sau hoàn thiện.

Ảnh này giúp đối chiếu khi có dấu hiệu bất thường sau này.

Nếu phát hiện lỗi, cần ghi rõ vị trí, nguyên nhân được xác nhận và cách khắc phục.

Không nên chỉ ghi chung là “đã xử lý chống thấm”.

Nghiệm thu mái xử lý lỗi trong quá trình thi công.

Khi nhà hoàn thành, việc nghiệm thu và bàn giao toàn bộ căn nhà sẽ đối chiếu thêm hồ sơ, phạm vi đã thỏa thuận và khả năng sử dụng thực tế.

Những lỗi dễ xảy ra khi thi công mái và vì sao khó sửa sau này?

Các lỗi mái thường không xuất hiện ngay khi thi công xong.

Nhiều lỗi chỉ lộ ra sau mưa lớn hoặc sau thời gian sử dụng.

Vì vậy, cần tìm nguyên nhân gốc thay vì chỉ xử lý phần bề mặt.

Nước đọng không chỉ là vấn đề mất thẩm mỹ

Nước đọng lâu làm bề mặt mái luôn ẩm.

Điều này tăng áp lực lên hệ chống thấm và các điểm tiếp giáp.

Trước khi xử lý thêm vật liệu, cần kiểm tra hướng dốc và cao độ phễu thu.

Nếu đường nước sai, quét thêm lớp chống thấm chỉ là giải pháp hạn chế.

Thấm ở cổ ống và chân tường thường khó xử lý hơn mảng mái phẳng

Cổ ống là nơi ống kỹ thuật đi qua sàn mái.

Chân tường là nơi mặt mái gặp mặt đứng.

Hai vị trí này đều có thay đổi hình học và nhiều lớp vật liệu.

Khi phát hiện thấm, không nên kết luận ngay vật liệu chống thấm kém.

Cần kiểm tra chi tiết tiếp giáp, độ dốc quanh vị trí đó và lớp hoàn thiện phía trên.

Dột mái ngói hoặc mái tôn thường liên quan đến chi tiết liên kết

Mái ngói cần kiểm tra ngói đầu, ngói rìa, ngói nóc và các điểm giao mái.

Mái tôn cần kiểm tra vít, mối chồng, úp nóc và vị trí giao với tường.

Một mảng mái lớn có thể nhìn rất thẳng và đẹp.

Nhưng chỉ một chi tiết rìa hoặc mối nối hở cũng có thể gây dột.

Theo kinh nghiệm bên mình, gia chủ nên kiểm tra mái ngay sau khi lợp.

Không nên đợi đến ngày bàn giao mới phát hiện điểm cần chỉnh.

Câu hỏi thường gặp về thi công mái nhà

Mái bê tông có cần chống thấm không?

Có.

Sàn mái bê tông vẫn cần chống thấm, đặc biệt tại cổ ống, chân tường, phễu thu và các điểm tiếp nối.

Bê tông là nền kết cấu.

Bê tông không tự thay thế lớp chống thấm và đường thoát nước đúng.

Mái cần có độ dốc phù hợp trước khi nước được dẫn về phễu thu.

Có thể lợp ngói trực tiếp trên mái bê tông không?

Có thể, nếu hồ sơ thiết kế và biện pháp liên kết cho phép.

Mái bê tông cần được tạo dốc và xử lý chống thấm trước.

Sau đó, ngói được lợp hoặc liên kết theo đúng chủng loại vật liệu.

Không nên tự đổi ngói, keo dán hoặc phụ kiện chỉ vì “cùng kích thước”.

Mỗi hệ ngói có yêu cầu riêng về nền mái và chi tiết liên kết.

Khi nào cần nghiệm thu mái?

Nên nghiệm thu ít nhất ở ba mốc.

• Trước khi đổ sàn mái.
• Trước khi lớp chống thấm hoặc vật liệu lợp che khuất chi tiết.
• Sau khi hoàn thiện mái và thử nước theo biện pháp đã thống nhất.

Điểm quan trọng là nghiệm thu công việc che khuất trước khi chuyển bước.

Mái tôn và mái ngói có cùng quy trình thi công không?

Không hoàn toàn.

Cả hai đều cần khung đỡ, liên kết chắc và đường thoát nước.

Nhưng mái ngói cần kiểm soát kèo, xà gồ, lito/mè và phụ kiện ngói.

Mái tôn cần kiểm soát xà gồ, mối chồng, vít và chi tiết úp nóc.

Vì vậy, không nên lấy khoảng cách lito của mái ngói áp dụng cho mái tôn.

Cũng không nên dùng biện pháp bắn vít mái tôn cho một hệ ngói.

Xây Nhà Đẹp Group

• Hotline: 0915.799.789
• Giới thiệu: https://xaynhadep.net.vn/gioi-thieu/
• Liên hệ: https://xaynhadep.net.vn/lien-he/
• Email: cskhxaynhadep@gmail.com
• Website: https://xaynhadep.net.vn
• Fanpage: Xây Nhà Đẹp Group
• Địa chỉ: 08 Lê Văn Khương, Phường Thới An, TP.HCM
• Chi nhánh Bình Phước: Tổ 9, Khu phố Hưng Long, Thị xã Chơn Thành, Bình Phước.
• Xưởng nội thất: 16/13A Đường 156, Bình Mỹ, Củ Chi, TP.HCM.